Giun kim (Enterobius vermicularis) là loài giun sán gây bênh phổi biến ở người mà đối tượng mắc bệnh chủ yếu là trẻ em. Trẻ mắc giun kim thưởng gặp các triệu chứng chủ yếu ngứa hậu môn, quấy khóc, co giật kiểu động kinh, rối loạn tiêu hóa, trẻ chậm lớn, xanh xao… Tuy nhiên, giun kim gây bệnh ở ruột thừa ít được nhắc tới và còn nhiều tranh luận.
Vòng đời sinh học của giun kim (hình do tác giả cung cấp)
Sự hiện diện của giun kim ở ruột thừa được thông báo lần đầu tiên bởi Fabrius vào năm 1634. Tuy nhiên, sự có mặt của giun kim trong ruột thừa được xác định năm 1724, nhưng phải đến năm 1907 nó mới được xem xét là một trong những nguyên nhân gây viêm ruột thừa cấp (G C Cook, 1994). Thực tế thì giun kim có phải là nguyên nhân gây viêm ruột thừa cấp hay không, hơn 100 năm qua nó là vấn đề được nhiều nhà khoa học quan tâm tranh luận.
Trong các thông báo khác nhau, bằng chứng về mối liên quan giữa tình trạng nhiễm giun kim và viêm ruột thừa cấp chưa thống nhất. Một số tác giả cho rằng giun kim có thể là nguyên nhân gây ra các triệu trứng viêm ruột thừa cấp. Tuy nhiên, còn nhiều ý kiến tranh cãi về vấn đề này. Theo một nghiên cứu ở Bristol nước Anh trên 1419 ruột thừa viêm, kiểm tra giải phẫu bệnh lý thấy xuất hiện trứng giun kim ở 38 ruột thừa (2,7%). Một nghiên cứu khác ở Allahabad Ấn Độ, trong 25 năm nghiên cứu, các tác giả kiểm tra giải phẫu bệnh của 2921 mẫu ruột thừa viêm thấy 41 (14%) mẫu có mặt trứng giun kim. Tại Iran, Mohammad Arash Ramezani và cs nghiên cứu trong 10 năm với 5048 ruột thừa viêm thấy 199 (2,9%) ruột thừa có sự xuất hiện của trứng giun kim. Các tác giả của các nghiên cứu trên đều có chung một kết luận là giun kim có thể là một nguyên nhân gây viêm ruột thừa cấp nhưng chưa đủ bằng chứng để kết luận chính xác về vấn đề này.
BS. Đỗ Ngọc Ánh - Bộ môn Ký sinh trùng - Học viện Quân y